Tramp ponovo pokušava da ograniči pravo na državljanstvo po rođenju u SAD
Tramp ponovo pokušava da ograniči državljanstvo po rođenju u SAD
Administracija predsednika Sjedinjenih Američkih Država Donalda Trampa ponovo pokušava da ograniči pravo na američko državljanstvo po rođenju, nakon što je Vrhovni sud SAD u junu odbacio prethodni pokušaj administracije da uvede šira ograničenja.
Tramp je ove nedelje potpisao dve izvršne uredbe kojima se predviđaju nova ograničenja za određene kategorije dece rođene u Sjedinjenim Američkim Državama, kao i dodatne mere protiv takozvanog „turizma radi porođaja“.
Na koje kategorije se odnose nove mere?
Prema važećem američkom zakonu, državljanstvo po rođenju uglavnom pripada osobama rođenim na teritoriji SAD, uz određene izuzetke. Administracija sada pokušava da proširi neke od postojećih izuzetaka.
Jedna od novih uredbi odnosi se na decu čiji su roditelji povezani sa stranim diplomatskim predstavništvima, stranim vladama ili određenim međunarodnim organizacijama. Druga se odnosi na decu rođenu u okviru aranžmana koji administracija označava kao „turizam radi porođaja“.
Šta je „turizam radi porođaja“?
„Turizam radi porođaja“ odnosi se na dolazak stranih državljanki u SAD sa namerom da se porode na američkoj teritoriji i da dete na taj način stekne američko državljanstvo.
Takva praksa već može imati posledice po izdavanje viza ukoliko se utvrdi da je osnovna namera putovanja bila sticanje državljanstva za dete.
Nova uredba predviđa dodatne mere prema osobama i organizacijama koje učestvuju u organizovanju takvih putovanja. Administracija tvrdi da je cilj suzbijanje zloupotreba prilikom dobijanja viza i ulaska u zemlju.
Pravne posledice mogle bi da budu predmet novih sporova
Pravni stručnjaci i organizacije koje se protive promenama upozoravaju da bi deo novih mera mogao biti predmet sudskih sporova.
Jedno od ključnih pitanja jeste da li izvršna vlast može da ograniči ustavno pravo koje proizlazi iz 14. amandmana bez izmene Ustava ili donošenja odgovarajućeg zakona.
Koliko je rasprostranjen „turizam radi porođaja“?
Podaci o obimu ove prakse razlikuju se. Prema podacima američkih zdravstvenih institucija, tokom 2024. godine u SAD je rođeno gotovo 9.600 dece čije su majke imale zvaničnu adresu prebivališta van zemlje.
Jedna druga procena navodi da između 20.000 i 26.000 žena godišnje dolazi u SAD radi porođaja.
Nova uredba ponovo pred sudovima?
Trampova administracija tvrdi da su nove uredbe prilagođene ranijoj odluci Vrhovnog suda i da predstavljaju uži pristup u odnosu na prethodni pokušaj.
Vrhovni sud je u junu odbacio prethodnu administrativnu inicijativu za ograničavanje državljanstva po rođenju. Nova odluka administracije zato bi mogla ponovo da bude predmet sudskog preispitivanja.
Za sada nije poznato kako će sudovi odlučiti o novim merama, ali se očekuje da će njihova primena otvoriti nova pravna pitanja u vezi sa tumačenjem 14. amandmana i granicama izvršne vlasti.
NBC CHICAGO