Republikanci predložili ukidanje automatskog državljanstva po rođenju na većini američkih teritorija
Republikanci predložili ukidanje automatskog državljanstva po rođenju na američkim teritorijama
Grupa republikanskih članova Predstavničkog doma Kongresa SAD predstavila je predlog zakona kojim bi se ukinulo automatsko sticanje američkog državljanstva po rođenju na većini američkih teritorija.
Predlog bi se odnosio na Portoriko, Guam, Američka Devičanska Ostrva i Severna Marijanska Ostrva, a osobe rođene na tim teritorijama nakon 1. januara 2027. godine više ne bi automatski sticale američko državljanstvo, osim ako je najmanje jedan roditelj američki državljanin ili zakoniti stalni stanovnik SAD.
Na koje teritorije bi se zakon odnosio?
Predlog pod nazivom „End Birthright Citizenship for Territories Act“ podneo je republikanski kongresmen iz Virdžinije Morgan Grifit. Zakon bi obuhvatio Portoriko, Guam, Američka Devičanska Ostrva i Severna Marijanska Ostrva.
Prema predlogu, osobe rođene na ovim teritorijama nakon 1. januara 2027. godine više ne bi automatski dobijale američko državljanstvo, osim ukoliko je najmanje jedan od roditelja američki državljanin ili zakoniti stalni stanovnik Sjedinjenih Američkih Država.
Predlog ne bi imao retroaktivno dejstvo, što znači da osobe rođene pre tog datuma ne bi izgubile postojeće državljanstvo.
Zašto je predlog podnet?
Ova inicijativa dolazi nekoliko sedmica nakon što je Vrhovni sud SAD potvrdio da se pravo na državljanstvo po rođenju, zagarantovano Četrnaestim amandmanom Ustava, i dalje primenjuje na decu rođenu u svih 50 saveznih država, bez obzira na imigracioni status njihovih roditelja.
Kongresmen Grifit smatra da se ta odluka nije odnosila na američke teritorije i da Kongres ima ovlašćenje da menja zakone kojima je regulisano sticanje državljanstva na tim područjima.
Kako je naveo, cilj predloga je sprečavanje zloupotreba sistema, uključujući takozvani „turizam radi sticanja državljanstva“, odnosno putovanja na američke teritorije sa ciljem da dete rođenjem automatski stekne američko državljanstvo.
Američka Samoa nije obuhvaćena predlogom
Predložene izmene ne odnose se na Američku Samou, koja ima drugačiji pravni status. Osobe rođene na toj teritoriji uglavnom imaju status američkih nacionala, ali ne stiču automatski američko državljanstvo.
Stručnjaci upozoravaju na moguće ustavne sporove
Pravni stručnjaci i organizacije koje zastupaju prava stanovnika američkih teritorija ocenjuju da bi usvajanje ovog zakona moglo dovesti do ozbiljnih ustavnih sporova.
Kritičari smatraju da bi ovakva promena mogla da stvori pravnu nesigurnost za buduće generacije rođene na američkim teritorijama, kao i da otvara pitanje da li Kongres ima ovlašćenje da ograniči pravo na državljanstvo na način predviđen ovim zakonom.
Posebne primedbe odnose se na Severna Marijanska Ostrva, gde pojedini pravnici upozoravaju da bi izmene mogle biti u suprotnosti sa ranije postignutim sporazumima između teritorije i savezne vlade.
Predlog tek na početku zakonodavnog procesa
Predlog zakona tek treba da prođe kompletnu kongresnu proceduru. Ukoliko bi bio usvojen u oba doma Kongresa i potpisan od strane predsednika, predstavljao bi jednu od najvećih promena politike sticanja američkog državljanstva na teritorijama SAD u poslednjih nekoliko decenija.
NEWS WEEK