Administracija Donalda Trampa ukida naučni nalaz koji je osnova američke klimatske politike

Administracija predsednika Donald Trump ukinula je dugogodišnji naučni nalaz koji je predstavljao pravni temelj za regulaciju emisija gasova staklene bašte u Sjedinjenim Američkim Državama. Američka agencija Environmental Protection Agency (EPA) formalno je povukla takozvani „endangerment finding“ iz 2009. godine, odluku kojom je utvrđeno da ugljen-dioksid i drugi gasovi staklene bašte predstavljaju pretnju javnom zdravlju i dobrobiti. Taj nalaz, donet tokom administracije Baraka Obame, bio je osnova za gotovo sve klimatske regulative u okviru Zakona o čistom vazduhu (Clean Air Act). Šta znači ukidanje nalaza? Poništavanje ove odluke eliminiše standarde emisija gasova staklene bašte za automobile i kamione, a prema oceni stručnjaka moglo bi dovesti i do šireg ukidanja regulativa koje se odnose na elektrane, naftnu i gasnu industriju i druge izvore zagađenja. Predsednik Trump ocenio je ovaj potez kao „najveću deregulaciju u američkoj istoriji“, dok je administrator EPA, Lee Zeldin, nazvao sporni nalaz „simbolom preterane federalne regulacije“. EPA tvrdi da bi ukidanje propisa moglo doneti prosečnu uštedu od više od 2.400 dolara po novom lakom vozilu, uključujući putnička vozila, SUV modele i lake kamione. Reakcije i pravni izazovi Očekuje se da će odluka biti osporena na sudu. Ekološke organizacije navode da je naučna osnova za nalaz iz 2009. godine danas još snažnija nego pre 17 godina, pozivajući se na sve veći broj istraživanja koja povezuju emisije gasova staklene bašte sa ekstremnim vremenskim uslovima, porastom nivoa mora i drugim klimatskim promenama. Organizacija Sierra Club, koja je pre više od dve decenije pokrenula sudski postupak koji je doveo do prvobitnog nalaza, saopštila je da će nastaviti pravnu borbu. U Senatu, pojedini demokratski zakonodavci, uključujući senatore iz Illinoisa, javno su kritikovali odluku, navodeći da ona predstavlja povratak unazad u odnosu na dosadašnje klimatske politike. Širi kontekst „Endangerment finding“ iz 2009. godine omogućio je EPA da reguliše emisije gasova staklene bašte iz različitih sektora, uključujući saobraćaj i energetiku. Njegovo ukidanje predstavlja jednu od najznačajnijih promena u američkoj klimatskoj politici poslednjih godina. Dalji razvoj situacije zavisiće od sudskih postupaka i potencijalnih zakonodavnih inicijativa u Kongresu. CHICAGO SUNTIMES