Zašto skoro svaki veliki grad u Americi ima downtown – i zašto to nije slučajno

Downtown kao istorijsko jezgro američkih gradova Gotovo svaki veliki grad u Sjedinjenim Američkim Državama ima deo koji se naziva downtown. Iako se taj naziv danas često vezuje za poslovne zgrade i visoke nebodere, njegovo poreklo je mnogo dublje i usko povezano sa samim nastankom gradova. U 18. i 19. veku, američki gradovi razvijali su se oko ključnih tačaka trgovine i saobraćaja - luka, reka i železnica. Upravo na tim mestima nastajali su prvi urbani centri, koji su kasnije dobili naziv downtown. Zbog toga se downtown u mnogim gradovima i danas nalazi u blizini vode ili glavnih saobraćajnih čvorišta. Kako su se downtown oblasti razvijale U New York, prvi downtown bio je Financial District na donjem Menhetnu, gde su se nalazile prve banke, berza i trgovačke kompanije. Kako je grad rastao prema severu, formiran je Midtown Manhattan, koji je danas jedan od najvažnijih poslovnih centara u svetu, često snažniji od originalnog downtowna. U Chicago, downtown je poznat kao The Loop. Naziv potiče od kružnih železničkih linija koje su se ukrštale upravo u tom delu grada, čineći ga ključnim saobraćajnim i poslovnim središtem. Za razliku od većine gradova, Philadelphia svoj centralni deo ne naziva downtown, već Center City, iako njegova funkcija ostaje ista - administrativno, poslovno i kulturno srce grada. Gradovi bez jednog centra Međutim, ne izgledaju svi američki gradovi isto. Los Angeles je primer grada sa više urbanih centara, među kojima su Downtown Los Angeles, Hollywood i Santa Monica. Ovakav raspored posledica je širenja grada i snažnog oslanjanja na automobilsku infrastrukturu. S druge strane, gradovi poput Virginia Beach ili Henderson nemaju klasičan downtown. Razvijali su se bez jednog centralnog jezgra, što je tipično za savremenije, automobilski orijentisane urbane sredine. Zašto je downtown i dalje ključan deo grada Bez obzira na oblik ili naziv, downtown u većini gradova ostaje najvažniji deo urbanog prostora. U njemu su koncentrisani: najveći broj radnih mesta, ključne linije javnog prevoza, kulturne i institucionalne ustanove, najskuplje nekretnine. Zbog toga se downtown često naziva „srcem grada“, mestom gde se istorija, ekonomija i svakodnevni život prepliću. Više od naziva Downtown nije samo termin na mapi. On predstavlja početak grada, njegov razvoj i identitet. Bez obzira da li se zove downtown, loop ili center city, svaki grad ima svoje središte, mesto gde je sve počelo.