Studija: Čikago među velikim američkim gradovima koji polako tonu

Novo naučno istraživanje ukazuje na to da se Čikago nalazi među velikim američkim gradovima koji beleže postepeno sleganje tla, fenomen poznat kao „land subsidence“. Studija objavljena u maju 2025. godine u časopisu Nature Cities pokazuje da je čak 98% teritorije Čikaga pogođeno ovim procesom, dok oko 10% grada tone brzinom većom od tri milimetra godišnje. Prosečno sleganje u urbanom jezgru iznosi oko dva milimetra godišnje. Prema rečima jednog od autora studije, Manoochehra Širzaeija, uzroci u Čikagu su kombinacija prirodnih i ljudskih faktora. Jedan od ključnih prirodnih procesa su postglacijalne izostatske promene – podizanje i spuštanje tla nakon topljenja ledenog pokrivača. Međutim, značajnu ulogu ima i dugogodišnja eksploatacija podzemnih voda. Podaci U.S. Geological Survey pokazuju da je nivo podzemnih voda u regionu od 1864. godine opao za čak 900 stopa, usled dugotrajnog crpljenja. Stručnjaci navode da gradovi uz obale mora i jezera, poput Čikaga, zbog sleganja tla mogu biti izloženiji riziku od poplava, dok se u unutrašnjosti najveća pretnja odnosi na infrastrukturu – temelje zgrada, saobraćajnice i železničke pravce. Iako se u Čikagu ne očekuju neposredne posledice po saobraćaj ili objekte, dugoročno sleganje može izazvati strukturna oštećenja ukoliko se proces ne kontroliše. Posebno osetljive zone uključuju River North, Loop, West Loop, South Loop i delove uz železničke trase. Kao jedno od mogućih rešenja, istraživači predlažu sistem kontrolisanog vraćanja vode u podzemne rezervoare, poznat kao „managed aquifer recharge“. Ovaj pristup podrazumeva prikupljanje i prečišćavanje kišnice ili viška vode, koja se potom vraća u zemlju kako bi se stabilizovao nivo podzemnih voda. Kao primer uspešne primene navodi se okrug Orindž u Kaliforniji, gde je ovaj sistem doprineo stabilizaciji tla i smanjenju efekata suše. Grad Čikago trenutno nema formalni program kontrolisanog dopunjavanja podzemnih voda, ali ulaže u projekte upravljanja vodnim resursima, uključujući inicijative zelene infrastrukture i planove za upravljanje tunelima i rezervoarima. Autori studije upozoravaju da je sleganje tla spor, ali dugoročan rizik, koji često ostaje izvan fokusa javnih politika, jer njegovi efekti postaju vidljivi tek nakon više decenija. NEWS WTTN